Για το παρόν και το μεσοπρόθεσμο κοινό μέλλον του Sibelius και του NotePerformer.

Ζήτησα από το Copilot να συμμαζέψει τις πληροφορίες για το θέμα. Τα του παρόντος είναι γνωστά, απλώς εδώ τα έχουμε σε μία πολύ καλή περίληψη. Τα του μεσοπρόθεσμου μέλλοντος, λαμβάνοντας υπόψιν τα ψιλά γράμματα, ήγουν «το Copilot μπορεί να κάνει λάθη», καθώς και την συχνή γενικώς διάθεση λογοτεχνίζουσας φλυαρίας της ΑΙ, επίσης παραθέτω (με μικρή επιφύλαξη), σε περίληψη όσων το ρώτησα και μου είπε.

Τους τελευταίους μήνες έχει γίνει ξεκάθαρο ότι το Sibelius και το NotePerformer βρίσκονται μπροστά σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών. Η Avid έχει ήδη κυκλοφορήσει την αναβάθμισηΔεκεμβρίου 2025 (Sibelius 2025.12), η οποία έφερε βελτιώσεις όπως το Custom Part Ordering (δυνατότητα αναδιάταξης της σειράς που τυπώνονται οι πάρτες, π.χ. αντί αλφαβητικά, ο χρήστης μπορεί να τις διατάξει σύμφωνα με την σειρά που εμφανίζονται στην παρτιτούρα), πιο λεπτομερή έλεγχο στα Text Directives (Α. βλέπε στο τέλος), νέες επιλογές για Courtesy Time Signatures (Β. βλέπε στο τέλος), καθώς και τεχνικές διορθώσεις για macOS Tahoe. Παράλληλα, η Avid δεν έχει δημοσιεύσει ακόμη επίσημες λεπτομέρειες για αναβάθμιση Φεβρουαρίου 2026, ούτε υπάρχει σχετικός οδικός χάρτης στα επίσημα κανάλια της.

Ωστόσο, μέσα από teasers (νύξεις), developer comments (σχόλια προγραμματιστών) και συζητήσεις της κοινότητας χρηστών, φαίνεται ότι η Avid εργάζεται σε δύο μεγάλα έργα:

1. DarkTheme (μαύρο φόντο για τα μενού) για πλήρη ανανέωση του UI (περιβάλλον χρήστη),

2. Cross Staff Overhaul (διασταύρωση μουσικού κειμένου), δηλαδή νέο σύστημα για beams, spacing και tuplets σε cross staff γραφή για όργανα σε 2 πεντάγραμμα (π.χ. άρπα).

Και τα δύο βρίσκονται σε ενεργή ανάπτυξη και αναμένονται μέσα στο 2026.

Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η Avid αναπτύσσει ένα νέο Playback API (διεπαφή προγραμματισμού εφαρμογών), το οποίο θα επιτρέψει στο Sibelius να επικοινωνεί πολύ πιο βαθιά με το NotePerformer. Αυτό το API είναι μεγάλης κλίμακας έργο και αποτελεί προϋπόθεση για την επόμενη γενιά playback. Δεν υπάρχει επίσημη ημερομηνία ολοκλήρωσης, αλλά όλα δείχνουν ότι θα εμφανιστεί κάπου μέσα στο 2026, πιθανότατα στο δεύτερο μισό της χρονιάς.

Αυτό το API είναι κρίσιμο γιατί ο Wallander (δημιουργός του NotePerformer) έχει δηλώσει ότι πολλές από τις νέες δυνατότητες που θέλει να φέρει — όπως πιο ρεαλιστικές τεχνικές, καλύτερο legato, πιο φυσικό tremolo, sul pont/sul tasto, πιο εκφραστικό brass, και γενικά πιο “μουσικό” playback — εξαρτώνται από το νέο API. Με άλλα λόγια, το NotePerformer δεν μπορεί να κάνει το επόμενο μεγάλο άλμα χωρίς αυτό.

Ήδη η αναβάθμιση 5.1.2 του NotePerformer μας έδωσε μία εντυπωσιακή βελτίωση της στερεοφωνικής εικόνας των οργάνων που σχετίζεται όχι μόνο με τη συμπεριφορά του ήχου μέσα στο χώρο, αλλά και μια πιο φυσική εκφραστικότητα των "ψηφιακών οργανοπαικτών" του NotePerformer, καθώς φαίνεται να "ακούνε ο ένας τον άλλον" και να προσαρμόζονται αναλόγως στις διακυμάνσεις των δυναμικών.

Παράλληλα, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ο Wallander σχεδιάζει διεύρυνση των τεχνικών των οργάνων. Στα έγχορδα αναμένεται πιο ρεαλιστικό sul ponticello, sul tasto, flautando, col legno και harmonics. Στα πνευστά, καλύτερο flutter tongue, muted brass και extended techniques. Στα κρουστά, πιο φυσικά rolls και καλύτερη απόδοση mallets. Όλα αυτά θα γίνουν εφικτά όταν το Sibelius μπορεί να στέλνει πιο λεπτομερή δεδομένα στο NotePerformer.

Επιπλέον, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα το NotePerformer να έρθει στο iPad, κάτι που θα αλλάξει ριζικά τη φορητότητα της ορχηστρικής δουλειάς. Και αυτό επίσης απαιτεί το νέο API.

Συνολικά, η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη:

• Το Sibelius ανανεώνει το engraving και το UI.

• Η Avid χτίζει ένα νέο playback API.

• Ο Wallander ετοιμάζει την επόμενη γενιά του NotePerformer, με περισσότερες τεχνικές, πιο έξυπνο phrasing και βαθύτερη κατανόηση του score.

Το αποτέλεσμα θα είναι ένα playback που θα πλησιάζει περισσότερο από ποτέ την πραγματική ορχήστρα, με λιγότερα workarounds (λύσεις ανάγκης μέσα από κρυφά τεχνάσματα που συνήθως κάνουμε) και πιο φυσική μουσική ροή.

--------------------------------------------------------

Παραπομπές:

Α. Η αναβάθμιση 2025.12 του Sibelius εισάγει μια νέα επιλογή σε κάθε text style, το “Interpret text directives”, η οποία επιτρέπει στο Sibelius να ξεχωρίζει με ακρίβεια ποια κείμενα αποτελούν πραγματικές μουσικές εντολές (π.χ. pizz., arco, sul pont.) και ποια είναι απλό κείμενο που δεν πρέπει να επηρεάζει το playback ή το layout.

Αυτό φέρνει τρεις μεγάλες βελτιώσεις:

1. Αξιόπιστη αναγνώριση τεχνικών

Το Sibelius δεν “μπερδεύει” πλέον άσχετα text styles με τεχνικές, άρα το NotePerformer λαμβάνει καθαρότερες εντολές και αλλάζει ήχους πιο σωστά.

2. Διόρθωση προβλημάτων στο layout

Το νέο σύστημα αποτρέπει λάθη σε multi rests, staff filters και bar end items, που παλιότερα έσπαγαν το layout χωρίς λόγο.

3. Προετοιμασία για το νέο playback API

Η Avid καθαρίζει τα θεμέλια ώστε το Sibelius να μπορεί να στέλνει πιο ακριβή, δομημένα δεδομένα στο NotePerformer. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για περισσότερες τεχνικές, πιο εκφραστικό playback και πιο σταθερή συμπεριφορά στο μέλλον.

________________________________________

Β. Βελτίωση “Courtesy Time Signature” στο Sibelius 2025.12

Η αναβάθμιση εισάγει πολύ πιο ευέλικτο και μουσικά έξυπνο έλεγχο για τα courtesy time signatures, δηλαδή τις προειδοποιητικές αλλαγές μέτρου που εμφανίζονται πριν από μια αλλαγή σελίδας ή section.

Οι βασικές βελτιώσεις είναι:

1. Πλήρης έλεγχος ανά είδος score

Μπορείς πλέον να ορίσεις αν τα courtesy time signatures θα εμφανίζονται:

• στο Full Score

• στα Subsets

• στα Parts

Έτσι προσαρμόζεις την εμφάνιση ανάλογα με τις ανάγκες των εκτελεστών.

2. Νέα δυνατότητα εμφάνισης στην αρχή κάθε section

Το Sibelius μπορεί τώρα να εμφανίζει courtesy time signature:

• όχι μόνο στο τέλος σελίδας,

• αλλά και στην αρχή κάθε νέου section, ακόμη κι αν δεν αλλάζει σελίδα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε multi movement έργα, attacca μεταβάσεις και μεγάλα ορχηστρικά scores.

3. Πιο σταθερό και καθαρό layout

Το νέο σύστημα αποφεύγει:

• λάθος τοποθετήσεις,

• ανεπιθύμητα κενά,

• σπασίματα συστημάτων,

• αστάθειες στο decondensing.

Το αποτέλεσμα είναι πιο προβλέψιμο engraving.

 

REVIEW: export XML ή Midi File από MuseScore-Finale-Sibelius και import στο Cubase

Μια ενημέρωση με βάση την ... ταλαιπωρία μου.

 Το export XML του Sibelius δεν συμπεριλαμβάνει ως πληροφορίες τις αλλαγές στο TEMPO και τις μετρικές αλλαγές. Έτσι όταν ένα XML προερχόμενο από το Sibelius εισαχθεί στο Cubase, πρέπει να ξαναστήσεις τις αλλαγές αυτές στο Tempo Track του Cubase (και στο Score Edit αν σε ενδιαφέρει). 

Το MuseScore και το Finale στο XML εξάγουν ως πληροφορίες τις αλλαγές Tempo και τις ενδείξεις μέτρου, και το Cubase τις βλέπει στο Tempo Track. Δεν εισάγει όμως ως ενδείξεις στο Score τις μετρονομικές αλλαγές (παρότι τις βλέπει στο Tempo Track). Αντιθέτως, παρότι στο Score του Cubase (Score Edit) εισάγονται και βλέπεις ως ενδείξεις τα rit. accel. κλπ, στο Tempo Track δεν εμφανίζονται ως βαθμιαίες μεταβάσεις και πρέπει να ξαναστηθούν οι βαθμιαίες μεταβάσεις στο Tempo Track ώστε να “παίζονται”.

 Αν κάνεις export MIDI FILE από τα MuseScore-Finale-Sibelius και import στο Cubase οι αλλαγές Tempo δεν έχουν εξαχθεί και φυσικά δεν εισάγονται. Καμία ελπίς επίσης αν εξάγεις, όπως το Finale έχει ως επιλογή, TEMPO TRACK ως MIDI FILE. Το Cubase δεν βλέπει τίποτα, ίσως επειδή τίποτα δεν έχει εξαχθεί από το FINALE.

 Σημειωτέον μόνο το Cubase Pro διαθέτει import XML. Τα Artist και Essential περιορίζονται στο import MIDI FILE.

 Αν στο Sibelius έχουν οι κορώνες ρυθμιστεί μέσω του Inspector, τότε τo MIDI FILE του Sibelius τις κουβαλάει ως πληροφορίες και όταν το MIDI FILE αυτό εισαχθεί στο Cubase, βρίσκεσαι αντιμέτωπος με ένα μπάχαλο, όπου κάθε παράταση της διάρκειας μιας νότας με κορώνα αφενός έχει μεγεθύνει τη διάρκεια της νότας (ορατή στο Piano Roll) , αφετέρου έχει μετατοπίσει όλες τις ακόλουθες τόσο όσο η νότα της κορώνας έχει μεγεθυνθεί. Αποτέλεσμα: όλες οι νότες μετά την κορώνα είναι εκτός θέσης ή άρσης, μετατοπισμένες δεξιότερα. Αυτό γίνεται επειδή την κορώνα το Sibelius δεν την βλέπει και δεν την καταγράφει ως “ανάπαυση” του Tempo αλλά ως αλλαγή του μεγέθους της διάρκειας της νότας. Αυτό σημαίνει ότι αν εκ των υστέρων στο Cubase θελήσεις να προσθέσεις ένα ακόμα όργανο (νέο Track), ή και να κάνεις μικροαλλαγές σε νότες των ήδη υπαρχόντων Tracks, ή (όλεθρος) να χρησιμοποιήσεις μετρονόμο για να ηχογραφήσεις, τότε θα αντιμετωπίσεις τεράστια προβλήματα συγχρονισμού.

Αντίστοιχες ρυθμίσεις της κορώνας στα Finale και MuseScore δεν επηρεάζουν την ακριβή θέση των φθόγγων μέσω της μεταφοράς τους είτε ως XML είτε ως MIDI FILE στο Cubase.

 Αυτά πρέπει να τα λαμβάνει κάποιος υπ’ όψιν του, αν πρόκειται αυτό που γράφει σε κάθε ένα από τα προαναφερθέντα Notation προγράμματα να το μεταφέρει στο Cubase για περαιτέρω επεξεργασία.